Czym jest suwmiarka?
Suwmiarka to podstawowe narzędzie pomiarowe w obróbce metali, pozwalające na pomiar wymiarów zewnętrznych, wewnętrznych oraz głębokości z dokładnością 0,02 mm (analogowa) lub 0,01 mm (cyfrowa).
Budowa suwmiarki
- Belka główna - z podziałką milimetrową
- Suwak - ruchomy element z podziałką noniusza
- Szczęki górne - do pomiaru wewnętrznego (otwory)
- Szczęki dolne - do pomiaru zewnętrznego (średnice, grubości)
- Głębokościomierz - wysuwany pręt do pomiaru głębokości
- Śruba blokująca - do zablokowania suwaka
Typy pomiarów
1. Pomiar zewnętrzny (średnica, grubość)
- Umieść element między dolnymi szczękami
- Delikatnie dociśnij szczęki do powierzchni
- Nie stosuj nadmiernego nacisku (może odkształcić element lub wskazanie)
- Odczytaj wymiar, gdy szczęki dotykają całej powierzchni
2. Pomiar wewnętrzny (otwory, szczeliny)
- Wsuń górne szczęki do otworu
- Rozsuwaj szczęki, aż dotkną ścianek
- Upewnij się, że szczęki są prostopadle do ścianek
- Dodaj grubość szczęk (zwykle 10 mm lub oznaczoną na suwmiarce)
3. Pomiar głębokości
- Oprzyj belkę główną na krawędzi otworu
- Wsuń głębokościomierz do dna otworu
- Belka powinna być prostopadle do powierzchni
- Odczytaj wymiar z podziałki
Jak odczytać suwmiarkę analogową (noniusz)
- Pełne milimetry: Sprawdź pozycję zera na noniuszu względem belki głównej. Odczytaj ostatnią pełną kreskę przed zerem.
- Setne części milimetra: Znajdź kreskę noniusza dokładnie pokrywającą się z kreską na belce głównej. Numer kreski × 0,02 mm.
Przykład:
| Co widzisz | Wartość |
|---|---|
| Ostatnia pełna kreska przed zerem: 24 mm | 24 mm |
| Kreska nr 7 na noniuszu pokrywa się z belką | 7 × 0,02 mm = 0,14 mm |
| Wynik końcowy | 24 + 0,14 = 24,14 mm |
Jak odczytać suwmiarkę cyfrową
- Wynik wyświetlany automatycznie na LCD
- Dokładność: 0,01 mm
- Przycisk ZERO - zerowanie w dowolnym położeniu
- Przycisk mm/inch - zmiana jednostek
- Automatyczne wyłączenie po kilku minutach bezczynności
Suwmiarka analogowa vs cyfrowa
| Cecha | Analogowa | Cyfrowa |
|---|---|---|
| Dokładność | ±0,02 mm | ±0,01 mm |
| Szybkość odczytu | Wymaga umiejętności | Natychmiastowy |
| Zasilanie | Brak | Bateria (CR2032) |
| Cena | Niższa | Wyższa |
| Odporność | Bardzo wysoka | Wrażliwa na wilgoć |
| Funkcja zerowania | Tylko pozycja 0 mm | W dowolnym położeniu |
Najczęstsze błędy
- Zbyt mocny docisk szczęk
- Pomiar pod kątem
- Brudne powierzchnie
- Pomiar w niewłaściwym miejscu
- Zapomnienie dodać grubość szczęk przy pomiarze wewnętrznym
- Paralaksa przy odczycie
Konserwacja suwmiarki
- Przecieraj czystą szmatką po każdym użyciu
- Przechowuj w etui w kontrolowanej temperaturze
- Nie upuszczaj ani nie uderzaj
- Smaruj lekko mechanizm co pół roku
- Sprawdzaj zerowanie codziennie
- Unikaj kontaktu z wodą (szczególnie cyfrowa)
- Wymieniaj baterie gdy wyświetlacz słabnie
Sprawdzanie zerowania
- Wyczyść dokładnie powierzchnie
- Zamknij szczęki dolne do oporu
- Odczyt powinien wynosić 0,00 mm
- Jeśli nie, konieczna kalibracja
Test wiedzy
Zadanie 1: Ostatnia kreska przed zerem: 32 mm. Kreska 12 na noniuszu pokrywa się. Wymiar?
32 + (12 × 0,02) = 32,24 mm
Zadanie 2: Pomiar otworu górnymi szczękami: 18,46 mm. Grubość szczęk: 10 mm. Rzeczywista średnica?
18,46 + 10 = 28,46 mm
Kiedy używać suwmiarki zamiast mikrometru
- Tolerancja IT7 lub większa
- Szybkie pomiary produkcyjne
- Pomiary głębokości lub średnic wewnętrznych
- Zakres powyżej 25 mm w jednym narzędziu
- Środowisko warsztatowe (brud, wilgoć)
Podsumowanie
Suwmiarka to wszechstronne i niezbędne narzędzie w warsztacie. Klucz do dokładnych pomiarów:
- Delikatny, równomierny docisk szczęk
- Czyste powierzchnie
- Prawidłowy odczyt noniusza (analogowa)
- Regularne sprawdzanie zerowania
- Odpowiednia konserwacja i przechowywanie
Opanowanie umiejętności pomiaru suwmiarką jest podstawą precyzyjnej pracy w obróbce metali.